Teli Sanata Dönüştüren El İşçiliği: Telkari

Teli Sanata Dönüştüren El İşçiliği: Telkari

Teli Zarif Sanatlara Dönüştüren El İşçiliği: Telkari

Osmanlı sanatları arasında en çok rağbet gören Mardin yöresine özgün gümüş işleme sanatlarından olup günümüze kadar popülerliğini koruyan değerli sanat dallarından biridir. Telkari sanatı Güneydoğu Anadolu yöresinin dışında İç Anadolu Bölgesinde de yaygınlık gösteren sanatlardan olmuş ve günümüzde Ankara’nın Beypazarı ilçesinde geliştirilerek farklı desen ve süslemelerle günümüze getirilmiştir. Telkari çok ince gümüş tellerin şekil verilerek yapılmasıyla oluşturulur.  Tarihsel çok eski çağlara ait olan Telkari 3 bin yıla yakın geçmişe sahip sanat dallarından biri. Bu sanatın icadı Ortaçağ’a dayanıyor.  Ortaçağ sonrası zaman zaman uygulama alanları genişletilmiş, Barok dönemlerinde Venedik ve Sicilya’da yaygınlaşan sanatlardan biri olmuştur. Telkarinin en yüksek düzeylere çıkma noktası ise Etrüskler tarafından meydana gelmektedir. Telkari’nin kelime anlamı yaka iğnesidir. Bu iğneler de tellerle yapılır.  Lakin bu ifade sadece tellerle yapılan tüm el sanatları anlamına gelmiyor. Bu teknikle yapılan örgü bir bilezik Telkari olmamaktadır. Ağaç objeler üzerine açılan oyuklar ve yollar sayesinde içine gömülen dövme tellerin yerleştirilmesine bu sanatın adı veriliyorsa da bu tarz sanatın adı ‘tenzil’ sanatı olarak bilinir.

finca-500x500 Teli Sanata Dönüştüren El İşçiliği: Telkari

Osmanlı’da Zarif Tel Sanatı: Telkari

Telkari sanatı Osmanlı dönemlerinde ‘vav işi’ olarak adlandırılmıştır. Bu tanımlama ‘vav’ harfinin el uygulamaları esnasında kullanılan motif olmasından ötürü verildiği söylenmektedir. Telkari ustaları ise ‘çift işi’ olarak bu sanatı tanımlamakta, Telkarinin yapımı esnasında oluşan parçaların tek tek bir araya getirilmesinde kullandıkları cımbıza benzeyen çok ince ‘çiff’ denilen aletin adıdır. Telkaride yapılan her objede kullanılan bütün malzemeler de işi icra eden ustalar tarafından yapılır. Dışarıdan hazır malzeme kullanılmaz. Bu sanatın hammaddesi telden oluşur. Ustaların potada erittiği gümüş madeni ince çubuklar oluşturulmak üzere kalıplara dökülür. Daha sonraki etapta yapılacak işin cinsine göre çelik haddelerden geçirilir. Bu işlem zahmetli ve uzun zaman alıcıdır. Teller haddeden geniş kısımdan sokulur, öbür taraftan çekilerek uzatılır ve incelmesi sağlanır. Madenler bu işlem esnasında sert konuma geçer. Sertleştikçe tavlama işlemi yapılır. Maden ateşte kor hale gelinceye kadar bekletilir. Ateşten çıkarıldıktan sonra bal mumuna batırılır.  Tellerin haddeden çekilmesi esnasında özel pensler kullanılır. Telkari işi iki ana kısımdan oluşmaktadır. Birinci etapta ’muntaç’ adı verilen ana iskeletin oluşturulmasından ibarettir. Çalışmanın ikinci kısmını ‘muntaç’ın içine oturtulan vav, gül, kake, tırtıl, dudey isimleri verilen farklı motiflerin oluşturulması çalışmalarıdır.

finca-500x500 Teli Sanata Dönüştüren El İşçiliği: Telkari

Osmanlı’da İnce İşçilik: Telkari

Telkaride önce muntaç ‘ana iskelet’ oluşturulur. İskeletteki tel kalınlıklarının motiflerde bulunan tel kalınlığının iki katı olması şarttır. Ana iskeletin oluşturulmasından sonra boşlukların içi hassasiyet ve titizlikle doldurulur. Doldurma işlemi ceviz ağacından oluşan düz bir yüzeyde yapılır. Çok incelikle meydana getirilen gümüş teller kaynak yöntemiyle yapılır. Saç teli inceliğinde olan tellerin kaynak yapılması oldukça zahmetli ve güç işlerden biridir. Kaynak ısısının iyi ayarlanması gerekir. Fazla ısı verildiğinde tellerin erimesine yol açar. İşlem öncesi tellerin erimemesi için toz boraks kullanılır. İskeletin meydana getirilmesinden sonra motiflerin üzerine yerleştirme işlemi kaynak yapılmak suretiyle sürdürülür. Motif oluşumu uzun zaman alan işlerden birisidir. Bu işlem büyük sabır ve hassasiyet ister. Telkari sanatının Mezopotamya ve eski Mısır kaynaklı olduğu ifade edilir. Buralardan Anadolu’ya ve Avrupa’ya yayıldığı rivayetler arasında yer alır. Telkarinin ülkemizde merkez olarak Mardin’in Midyat ilçesinden çıktığı bilinmektedir. Midyat’ta yapılan işçiliği kıymet kazanmıştır. Beypazarı ilçesi de bu sanatın yürütüldüğü önemli yerlerden biri olarak güncelliğini korumaktadır.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

3 yorum

  1. Nerde o eski el işçilikleri. Herşeyi fabrikasyona dönüştürdük. Eskiden yapılan herşeyde bir emek bir alın teri vardı. O emek ve alınteri o sanatkarların öpülesi ellerinde oluşturulan bu güzel eserlere yansırdı. Artık aldığımız herşey bollaştı fakat kalitesi ve güzellikleri bir o oranda azaldı.

  2. Harikalar ya bayıldım hepsine. Bu gerçekten sanat. Keşke bende böyle eserler üretebilsem. El işçiliğine, el emeğine her zaman saygım sonsuz

  3. Hep özenmişimdir böyle şeyler yapabilmeyi ama pek yetenek yok bende kıvıramadım. Başka sanatlara yönelsem daha iyi olacak sanırım

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Boğa
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU
Duygularınızın dalgalanacağı bir gün. Karşılaştığınız olaylar bilinçaltınızı uyandırabilir ve duygularınızı denetlemeniz pek kolay olmayabilir. Ancak çeşitli organizasyonlar yapabilirsiniz ve isteklerinizi gerçekleştirmek için kuvvetli arzular duyabilirsiniz. Özellikle günün ilerleyen saatlerinde duygusal ve alıngan bir tavır içine girebilirsiniz. Sevdikleriniz ile ilgili duygularınız derinleşebilir. Karamsarlıktan uzaklaşın ve hırslı bir tavır içine girmekten kaçının. Bu arada sağlığınıza özen göstermeniz gerekiyor. Seyahatler sizin için canlandırıcı olabilir. Yolculuk programları yapabilirsiniz ve uzaklarda yaşayan yakınlarınızın ziyaretine gidebilirsiniz.
BOĞA BURCU YORUMU
İKİZLER BURCU YORUMU
YENGEÇ BURCU YORUMU
Sabahın erken saatlerinde ilginç rüyaların etkisi ile uyanabilirsiniz ve bilinçaltınızın derinlerinden yükselen çeşitli hayaller kurabilirsiniz. Bugün planlarınızı gözden geçirmek için uygun zaman. Projeleriniz ile ilgili çeşitli araştırmalar yapabilirsiniz ve öğrenmek istediklerinizin izini sürebilirsiniz. Bu arada hayal gücünüzün yardımı ile çözümleyici de olabilirsiniz ve çeşitli araştırmalar yapabilirsiniz. Bugün sizin için hayal gücü gerektiren konulara çalışmalar yapmak için uygun bir zaman. Sanatsal faaliyetler, büyük organizasyonlar, vakıflar, dernekler ve yardım kuruluşlarına yönelik çalışmalar yapanlar için verimli bir gün.
ASLAN BURCU YORUMU
Önemsediğiniz konulara yönelik gelişmeler sizi memnun edecek ve dikkatinizi yapmanız gereken işlere odaklayacaksınız. Bugün yapmanız gereken işlere dikkatinizi odaklayacaksınız ve önceden belirlediğiniz gibi işlerinizi sürdüreceksiniz. İsteklerinizin gücü sayesinde üzerinizde baskı duygusu uyandıran konular ve kişiler ile başa çıkabilirsiniz ve hiçbir zaman olmadığı kadar sabırlı davranabilirsiniz. Ayrıca kararlı ve istekli çalışmalarınız ile önemli kişilerin takdirini kazanacaksınız ancak bu durum yeni sorumluluklar almanızı gerektirebilir.
BAŞAK BURCU YORUMU
Bilincinizin derinlerinden yükselen unutulmuş arzular rüya aracılığı ile ortaya çıkabilir ve sabah gördüğünüz rüyaların etkisi ile güne başlayabilirsiniz. İdeallerinizin değişmeye başladığını hissedebilirsiniz ve buna bağlı olarak düşünceleriniz de değişebilir. Bu arada karar vermek için aceleci davranmayın. Gün içinde alacağınız haberler ve karşılaşacağınız olaylar hayal gücünüzü uyandırabilir ve endişeli düşünceler içine girebilirsiniz. Hayallerin dağıtıcı etkisinden uzaklaşın ve hayal gücünüzü yapıcı yönde kullanmak için özen gösterin. Dostlarınızın ve sevdiğinizin desteği moralinizi yükseltecek.
TERAZİ BURCU YORUMU
Biraz gergin ve isteksiz uyanabilirsiniz. Duygularınızın dalgalandığı bir gün... Karşılaştığınız olaylar ve kişilerin davranışlarından etkilenebilirsiniz ve bilinçaltınız uyanabilir. Alıngan ve hassas olduğunuz bir gün. Ancak duygularınızı denetlemeniz gerekiyor. Aniden gelişen olaylar sizi biraz huzursuz edebilir fakat aynı zamanda sizin üzerinizde canlandırıcı etkisi olacak ve dikkatinizi kendinize odaklayacaksınız. Şimdiye kadar yaptıklarınızı gözden geçirebilir ve isteklerinizin değiştiğini hissedebilirsiniz. Hareket halinde olmak karamsar duygulardan uzaklaşmanıza yardımcı olacak.
AKREP BURCU YORUMU
Beklediğiniz gelişmelerin meydana geldiğini hissederek güne keyifli başlayacaksınız. Moraliniz ve kendinize olan güveniniz yüksek olacak ve alacağınız haberler ve teklifler düşüncelerinizi derinleştirecek. Böylece araştırmalarınızı derinleştireceksiniz ve özellikle aldığınız teklifler ve duyduğunuz haberler hayal gücünüzü uyandıracak. Yeni projeler yapabilirsiniz ve planlarınızı yakınlarınıza anlatabilirsiniz. İş arkadaşlarınız, komşularınız ve yakınlarınız ile ilişkileriniz daha sıcak olacak. Bugün sanatsal faaliyetler ve hayal gücü gerektiren alanlarda çalışmalar yapanlar için verimli bir zaman...
YAY BURCU YORUMU
Bazı karışıklıklar ve duyduğunuz haberler yüzünden keyifsiz olabilirsiniz. Fakat endişeli hayallerden uzak durmalısınız. Düşünceler zihninizin derinliklerine inebilir ve dikkatinizi tek bir konuya odaklamanız zor olabilir. Hayallerin dağıtıcı etkisinden uzaklaşın ve hayal gücünüzü yapıcı yönde kullanmak için gayret gösterin. Yakınlarınız için endişelenmeniz mümkün. Ayrıca ideallerinizi gözden geçirebilirsiniz ve ideallerinizin değişmeye başladığını anlayabilirsiniz. İş arkadaşlarınız ve komşularınız ile aranızda çıkabilecek anlaşmazlıkların üzerine gitmeyin. Yanlış anlamalar olabileceğini düşünerek davranın ve tartışmalardan uzak durun.
OĞLAK BURCU YORUMU
KOVA BURCU YORUMU
Yapmanız gereken olağan işler ile ilgileneceksiniz ve çalışmalarınızı bildiğiniz gibi sürdüreceksiniz. Akşama doğru ilginç fikirler uyanabilir ve eski projelerinizi hatırlayabilirsiniz. Hem eski bilgiyi, hem de yeni teknoloji ile geliştirilen ürünler ilginizi çekecek ve çeşitli araştırmalar yapacaksınız. Bu arada sizden daha farklı bilgiye sahip kişiler ile karşılaşabilirsiniz veya bu tip kişiler ile ilgili bazı haberler alabilirsiniz. Özellikle akşama doğru karşılaşacağınız kişiler alacağınız haberler düşüncelerinizin derinleşmesine neden olabilir. Ayrıca eviniz, yakınlarınız ve arkadaşlarınız ile ilgilenmeniz gerekebilir.
BALIK BURCU YORUMU
  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect. Verification: 197d1fde147e3b28