Teli Sanata Dönüştüren El İşçiliği: Telkari

Teli Sanata Dönüştüren El İşçiliği: Telkari

Teli Zarif Sanatlara Dönüştüren El İşçiliği: Telkari

Osmanlı sanatları arasında en çok rağbet gören Mardin yöresine özgün gümüş işleme sanatlarından olup günümüze kadar popülerliğini koruyan değerli sanat dallarından biridir. Telkari sanatı Güneydoğu Anadolu yöresinin dışında İç Anadolu Bölgesinde de yaygınlık gösteren sanatlardan olmuş ve günümüzde Ankara’nın Beypazarı ilçesinde geliştirilerek farklı desen ve süslemelerle günümüze getirilmiştir. Telkari çok ince gümüş tellerin şekil verilerek yapılmasıyla oluşturulur.  Tarihsel çok eski çağlara ait olan Telkari 3 bin yıla yakın geçmişe sahip sanat dallarından biri. Bu sanatın icadı Ortaçağ’a dayanıyor.  Ortaçağ sonrası zaman zaman uygulama alanları genişletilmiş, Barok dönemlerinde Venedik ve Sicilya’da yaygınlaşan sanatlardan biri olmuştur. Telkarinin en yüksek düzeylere çıkma noktası ise Etrüskler tarafından meydana gelmektedir. Telkari’nin kelime anlamı yaka iğnesidir. Bu iğneler de tellerle yapılır.  Lakin bu ifade sadece tellerle yapılan tüm el sanatları anlamına gelmiyor. Bu teknikle yapılan örgü bir bilezik Telkari olmamaktadır. Ağaç objeler üzerine açılan oyuklar ve yollar sayesinde içine gömülen dövme tellerin yerleştirilmesine bu sanatın adı veriliyorsa da bu tarz sanatın adı ‘tenzil’ sanatı olarak bilinir.

finca-500x500 Teli Sanata Dönüştüren El İşçiliği: Telkari

Osmanlı’da Zarif Tel Sanatı: Telkari

Telkari sanatı Osmanlı dönemlerinde ‘vav işi’ olarak adlandırılmıştır. Bu tanımlama ‘vav’ harfinin el uygulamaları esnasında kullanılan motif olmasından ötürü verildiği söylenmektedir. Telkari ustaları ise ‘çift işi’ olarak bu sanatı tanımlamakta, Telkarinin yapımı esnasında oluşan parçaların tek tek bir araya getirilmesinde kullandıkları cımbıza benzeyen çok ince ‘çiff’ denilen aletin adıdır. Telkaride yapılan her objede kullanılan bütün malzemeler de işi icra eden ustalar tarafından yapılır. Dışarıdan hazır malzeme kullanılmaz. Bu sanatın hammaddesi telden oluşur. Ustaların potada erittiği gümüş madeni ince çubuklar oluşturulmak üzere kalıplara dökülür. Daha sonraki etapta yapılacak işin cinsine göre çelik haddelerden geçirilir. Bu işlem zahmetli ve uzun zaman alıcıdır. Teller haddeden geniş kısımdan sokulur, öbür taraftan çekilerek uzatılır ve incelmesi sağlanır. Madenler bu işlem esnasında sert konuma geçer. Sertleştikçe tavlama işlemi yapılır. Maden ateşte kor hale gelinceye kadar bekletilir. Ateşten çıkarıldıktan sonra bal mumuna batırılır.  Tellerin haddeden çekilmesi esnasında özel pensler kullanılır. Telkari işi iki ana kısımdan oluşmaktadır. Birinci etapta ’muntaç’ adı verilen ana iskeletin oluşturulmasından ibarettir. Çalışmanın ikinci kısmını ‘muntaç’ın içine oturtulan vav, gül, kake, tırtıl, dudey isimleri verilen farklı motiflerin oluşturulması çalışmalarıdır.

finca-500x500 Teli Sanata Dönüştüren El İşçiliği: Telkari

Osmanlı’da İnce İşçilik: Telkari

Telkaride önce muntaç ‘ana iskelet’ oluşturulur. İskeletteki tel kalınlıklarının motiflerde bulunan tel kalınlığının iki katı olması şarttır. Ana iskeletin oluşturulmasından sonra boşlukların içi hassasiyet ve titizlikle doldurulur. Doldurma işlemi ceviz ağacından oluşan düz bir yüzeyde yapılır. Çok incelikle meydana getirilen gümüş teller kaynak yöntemiyle yapılır. Saç teli inceliğinde olan tellerin kaynak yapılması oldukça zahmetli ve güç işlerden biridir. Kaynak ısısının iyi ayarlanması gerekir. Fazla ısı verildiğinde tellerin erimesine yol açar. İşlem öncesi tellerin erimemesi için toz boraks kullanılır. İskeletin meydana getirilmesinden sonra motiflerin üzerine yerleştirme işlemi kaynak yapılmak suretiyle sürdürülür. Motif oluşumu uzun zaman alan işlerden birisidir. Bu işlem büyük sabır ve hassasiyet ister. Telkari sanatının Mezopotamya ve eski Mısır kaynaklı olduğu ifade edilir. Buralardan Anadolu’ya ve Avrupa’ya yayıldığı rivayetler arasında yer alır. Telkarinin ülkemizde merkez olarak Mardin’in Midyat ilçesinden çıktığı bilinmektedir. Midyat’ta yapılan işçiliği kıymet kazanmıştır. Beypazarı ilçesi de bu sanatın yürütüldüğü önemli yerlerden biri olarak güncelliğini korumaktadır.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

3 yorum

  1. Nerde o eski el işçilikleri. Herşeyi fabrikasyona dönüştürdük. Eskiden yapılan herşeyde bir emek bir alın teri vardı. O emek ve alınteri o sanatkarların öpülesi ellerinde oluşturulan bu güzel eserlere yansırdı. Artık aldığımız herşey bollaştı fakat kalitesi ve güzellikleri bir o oranda azaldı.

  2. Harikalar ya bayıldım hepsine. Bu gerçekten sanat. Keşke bende böyle eserler üretebilsem. El işçiliğine, el emeğine her zaman saygım sonsuz

  3. Hep özenmişimdir böyle şeyler yapabilmeyi ama pek yetenek yok bende kıvıramadım. Başka sanatlara yönelsem daha iyi olacak sanırım

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Boğa
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU
Sağlığınıza özen gösterin ve yaşantınızda yapmak istediğiniz değişikliklere dikkatinizi odaklayın. Ancak karmaşık isteklerden uzak durmalısınız. İlişkilere bakış açınızın değiştiği bir dönemdesiniz. Bugün karşılaştığınız olaylar bilinçaltınızı uyandırabilir ve eskiden saygı duyduğunuz kişilerin davranışlarını mercek altına alabilirsiniz. Sorunları büyütmekten kaçının ve sizi destekleyen saygı değer büyüklerinize karşı davranışlarınıza özen gösterin. Hırslı ve sert bir tavır içinde bulunmaktan kaçının. Aslında şanslısınız fakat şansınızı iyi kullanabilmek için bakış açınızı değiştirmeniz gerekiyor.
BOĞA BURCU YORUMU
Güne keyifli başlayacak ve gelişmeleri bir kez daha gözden geçireceksiniz. Eskiden sizi rahatsız etmeyen ve yapmaktan keyif aldığınız konulara karşı ilginizin dağıldığını hissedebilirsiniz. Artık tarzınızı ve ilgi alanlarınızı değiştirme zamanı geldiğini düşünebilirsiniz ve olaylara daha farklı açılardan bakabilirsiniz. Daha önce önemsemediğiniz kişiler ve konular şimdi sizin için önem kazanabilir. Geleceğe yönelik isteklerinizi ciddi bir biçimde ortaya koyabilirsiniz. Veya kendi isteklerinizi, çevrenizdeki kişilerin önerilerinden daha fazla ciddiye alabilirsiniz. Bugün dostlarınız ile buluşabilir ve keyifli vakit geçirebilirsiniz.
İKİZLER BURCU YORUMU
Güne farklı bir enerji ile başlayacaksınız. İçinizden yükselen isteklerin zorlayıcı etkisi ile sabırsızlık hissedebilirsiniz fakat gerilim yaratan olaylardan uzaklaşıp dikkatinizi kendinize yöneltmeyi başaracaksınız. Özellikle yaratıcı çalışmalar yapanlar için verimli bir gün. Yapabileceğinizden daha büyük istekler içinde bulunmayın ve kendinizi çok fazla zorlamayın. Bu arada sonradan pişmanlık duyacağınız davranışlarda bulunmaktan kaçının. İsteklerinizi denetlemenizin zor olduğu bir dönemdesiniz. Ancak kendinizi ve çevrenizdeki kişileri zorlamaktan kaçınmanız gerekiyor. Özellikle erkek arkadaş ve akrabalarınız ile aranızda çıkabilecek anlaşmazlıkların üzerine gitmeseniz iyi olacak.
YENGEÇ BURCU YORUMU
Hareketli ve eğlenceli bir gün geçireceksiniz. Ancak isteklerinizin derinleştiği bir zaman ve duygularınız giderek yoğunlaşıyor. Bu arada eviniz ve geçmişte yaşadıklarınız ile ilgili hatırladıklarınız, bilinçaltınızı uyandırabilir. Anneniz veya anne kadar yakın hissettiğiniz büyük kadınlar ile görüşebilirsiniz. Seyahatler, farklı ortamlar ve uzaklara gitme arzusu duyabilirsiniz. Bugün seyahate çıkabilir ve yolculuk esnasında tanıştığınız kişiler ile derin sohbetler yapabilirsiniz. Bu sırada farklı yaşam tarzları hakkında çeşitli bilgiler alabilirsiniz ve böylece olaylara bakış açınız değişebilir.
ASLAN BURCU YORUMU
İletişim trafiğindeki aksaklıklar programlarınızı da aksatabilir. Fakat yeni çözümler bulabilirsiniz ve uzun zamandır görmediğiniz arkadaşlarınız ile haberleşebilirsiniz. İyimser ve yapıcı bir tavır içinde bulunanlar, sorunlar ile daha kolay başa çıkacaklar. Bu arada bazı fikirlerinizi ve eskiden yaptığınız planları değiştirmeniz gerekebilir. Ancak isteklerinizi gerçekleştirmek için yapacağınız değişikliklerin sonuçları olumlu olacak. Böylece kendinize olan güveniniz yükselecek. Daha önce hissettiğiniz kaygılar ve karmaşık düşüncelerden uzaklaşıyorsunuz.
BAŞAK BURCU YORUMU
TERAZİ BURCU YORUMU
Gizli istekleriniz olabilir veya meydana gelen olaylar karşısında istekleriniz değişebilir. Şimdilik duygu ve isteklerinizi kendinize saklamanız gereken bir dönemdesiniz. Anneniz veya geçmişte yaşadıklarınız ile ilgili duygularınız derinleşecek ve eski isteklerinizi hatırlayacaksınız. Olayları en ince ayrıntılarına kadar düşünebilirsiniz ancak bu sırada esas konudan uzaklaşabilirsiniz ve düşünceleriniz dağılabilir. Farkına vardığınız bazı konular ve özellikle daha önce dikkatinizi çekmeyen ayrıntılar şimdi sizi rahatsız edebilir. Sorunları büyütmeyin ve özellikle farklı felsefe ve kültüre sahip kişiler ile ilişkilerinizde tedbirli olun.
AKREP BURCU YORUMU
Son derece hareketli bir gün geçireceksiniz. Dikkat gerektiren konularda tedbirli olmalısınız. Çünkü yanlış anlamalar ve yapılan programlarda ufak tefek aksaklıklar olabilir. Ortaya çıkan sorunları tartışarak çözemezsiniz. Bu arada karşılaştığınız sorunlar size geçmişte yaşadıklarınızı hatırlatacak ve düşünceleriniz derinleşecek. Bu kez daha iyimser ve yapıcı bir tavır içinde olabilirsiniz ve sabır gösterebilirsiniz. Duyduğunuz haberler ve karşılaştığınız olaylar kafanızın karışmasına neden olabilir fakat saygın kişiler ve dostlarınız sizi destekleyecek. Bugün katılacağınız davet ve organizasyonlarda eğlenceli vakit geçirebilirsiniz. Karşılaştığınız kişiler moralinizi yükseltecek.
YAY BURCU YORUMU
Bugünden itibaren Güneş burcunuzda parlamaya başlıyor ve kendinize olan güveniniz yükseliyor. Ancak hayalleriniz ve ideallerinizi gözden geçirirken tedbirli olun. Karmaşa ve yanılgılardan uzak durun. Derin duygular ve bilinçaltınızın derinlerinden yükselen istekler değişiyor. Özellikle bugün doğmuş olanlar, idealleri ile birlikte kendilerini de değiştirmek isteyebilirler. Ancak kaygılardan uzaklaşmalı ve hayal gücünüzü yapıcı yönde kullanmak için gayret göstermelisiniz. Geleceğe yönelik fikirleriniz değişirken daha özgür bir bakış açısına sahip olacaksınız. Bu arada hırslı ve sabırsız bir tavır içinde bulunmaktan kaçınmalısınız.
OĞLAK BURCU YORUMU
Eski eşyalar, antikalar, aile yadigarları ve eski belgeler ilginizi çekecek. Bu arada yargı organları ile ilgili gelişmeler duygularınızın derinleşmesine neden olabilir. Olaylara bakış açınızı değiştirmeniz gereken bir dönemdesiniz. Özellikle yabancılar ile ilişkilerinizde daha özenli davranmanız gerekiyor. Arkadaşlarınız ve yakınlarınız sizi destekleyecek ve isteklerinizi rahat bir biçimde ortaya koyacaksınız. Uzaklarda bulunan yakınlarınız ile haberleşebilirsiniz ve seyahat programları yapabilirsiniz. Yolculuk esnasında karşılaşacağınız kişiler ile ilginç sohbetler yapabilir, heyecan duyacağınız haberler alabilirsiniz.
KOVA BURCU YORUMU
BALIK BURCU YORUMU
  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect. Verification: 197d1fde147e3b28